Батыс сарапшылары: Путинге «Батысты құртуға» кім көмектеседі?  - на politic.bugin.kz
Ақмарал Берекет - на politic.bugin.kz Ақмарал Берекет

«Батыссыз әлем» - Батыстың бар болып, белсенді болғанына қарағанда қауіпсіз

Бавария астанасында 14 ақпанда басталатын Мюнхен қауіпсіздік конференциясына арналған баяндама жарияланды. Онда Ресейге арналған жеке тарау бар. Алайда баяндаманың басты тақырыбы – Батыс болып табылады. Дәлірек айтқанда, оның жоғалуы және оған кімнің кінәлі екені келтірілген. Мәселенің мәні туралы қысқаша мәлімет.

Баяндамадағы бір бөлім «Батыссыздық» деп аталады. Онда адамдардың Батысты шеттетіп, онсыз өмір сүретіні туралы айтылған. Ең сорақысы, Батыстың өзінің де «азая түсетіні» туралы деректер бар. Бұл – жағымды жаңалық емес. Себебі мұндай жағдайда тұрақсыздық, мүмкін емес жағдайлар, демократиялық құндылықтардың құлдырауы және басқа да сансыз апаттар туындауы мүмкін.

Авторлар Батыстың бомбалауынан қалған әлемді жоқтайды: «Сирияда Асад режимі мен Ресей күштері ауруханалар мен мектептерді әдейі бомбалады, ал соғыс шаралары күнделікті іс-әрекетке айналды... Жақында Қытай, Иран және Ресей алғаш рет бірігіп Үнді мұхиты мен Оман шығанағында әскери-теңіз жаттығуларын өткізді. Ливияда Түркия мен Ресей батыл әрекет етіп жатыр, және Жерорта теңізінің қарама-қарсы жағындағы тұрақсыздық Еуропаға көбірек әсер етуде» және т.б.

АҚШ туралы тарау «Біз жеке қарсы тұрамыз ба?» деп аталады. Бұл Америкадағы «Біз жеке қарсы тұрамыз, бірге құлдыраймыз» деген ұранға қатысты айтылған. Қытай туралы тарау - «Тұрақты мемлекет», ал Ресей туралы тарау – «Путемкин мемлекеті» деп аталған. Еуропа туралы - «Евровидение жарысы», Жерорта теңізі аймағы туралы - «Жерорта қорқынышы» және т.б.

Ресей туралы айтатын болсақ, баяндама елдің соңғы бес жылдағы жағдайына негізделген. Барлық сарапшылар Ресейдің әлсіз және елеусіз екенін, оның жаңа санкциялармен шырмалып, енді ғана аяққа тұрып келе жатқанын біледі. Сонымен қатар олар сол Ресейдің тұрақты өмір сүріп, тіпті дамып жатқанын, хаосқа түспейтінін және кейбір мемлекеттерді қорғап жүргенін де ескереді.

Ресей 2018 жылдан бастап проблемалары көп мемлекет. Алайда аталмыш әлсіз елді Путин басқарып отыр. Кез келген жағдайда айлакер Путин жеңіске жету жолын қарастырады.

Осылайша 2019 жылы әлсіз карталарды ойнап, Ресей бірнеше дипломатиялық жеңіске қол жеткізді. Кремльдің сыртқы саясатындағы өзгерістерге қарамастан, Ресей қайтадан ЕКПА-ға қабылданды, САКҰ-ның бір мүшесі ресейлік С-400-ді сатып алды, ал Мәскеу өзін Таяу Шығыстағы ықпалды күш ретінде көрсетті... Бірақ ең бастысы, Франция Президенті Макрон Путинмен әзілдесе бастады, еуропалықтарды Ресеймен қарым-қатынас негіздерін қайта қарауға шақырды.

Бірақ Ресейдің айқын жеңістерінің артында әлсіздіктері жасырынады. Олар:

1) 2019 жылы Мәскеуде Путинге қарсы сегіз жылдағы ең үлкен наразылық шерулері өтті, ал қыркүйек айындағы Мәскеу қалалық Думасына сайлауда Кремльшіл кандидаттар ауыр соққы алды;

2) Сауалнамаға сәйкес, елден кеткесі келетін жастар саны көбейді;

3) Сауалнама бойынша, президентке сенетін жастардың саны азайды. Қазір ол 55 пайызды құрап отыр;

4) Ресейдің Қытаймен серіктестігі «ресейлік Қиыр Шығыста Қытай үстемдігінің өсіп келе жатқанын» ескергенде тең (біркелкі сенімді) емес.

Мюнхен баяндамасындағы ең қызығы Ресей туралы берілген ақпараттар емес. Ең қызығы - «батысшылдықтың» себептері.

Батыс туралы түсінік бір-біріне ұқсамайтын болып екіге бөлінеді. Оңшыл христиан популистері үшін, Батыс - діни, мәдени және ұлттық дәстүрлердің үйлесімі. Ал либералдар үшін, Батыс либералды демократия қағидаттарын ұстанады.

Оңшыл популистер Батыс басқа мәдени матрицаларды тасымалдаушы шетелдіктердің, басқа ұлттардың көзін жойып жатыр деп санайды. Ал либералдар, керісінше, Батыс оңшыл популистермен жойылып жатыр деп есептейді.

Батыс өркениетті және саяси құрылым ретінде ғасырлар бойы проблемаларды шешудің және әлемді өзгертудің өзіндік жолдары қалыптасқан христиан ұлттық мәдениеттерінің жиынтығы болып табылады.

Бірақ Батыста құрылған либералды идеологиямен элиталардың көпшілігі бөліседі және бұл идеология осы элиталарға ондаған жылдар бойы қызмет етті.

Қазіргі уақытта Батыс туралы осы екі түсінік қайшылыққа келді. Жеке адамды бірінші орынға қоятын либерализм дінді, дәстүрді, тіпті көпшіліктің еркімен жеке тұлғаларға қысым жасайтын қарапайым демократияны тұншықтыруға тырысады. Бірақ дәстүр мен демократия саяси артықшылықтар беретін либерализмді тежеуге тырысады.

Олардың кемшіліктері бір-бірін мойындай алмауында болып тұр. Мұндай жағдай оларды әлсірететіні анық.

Екі тарапқа да сәттілік тілеуге болады. Бір таңқаларлығы, «батыссыз әлем» - Батыстың бар болып, белсенді болғанына қарағанда қауіпсіз болып көрінеді.

ria.ru

0 Пікір Кіру